Een paar lepels pap kunnen genoeg zijn voor het eerste ontbijt. Je baby kan naar de lepel grijpen of het hoofd wegdraaien. Maak een kleine portie klaar en ga samen zitten; laat de signalen van je baby bepalen hoeveel er gegeten wordt.
Bepaal samen wanneer je begint
De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert vanaf zes voltooide maanden aanvullende voeding naast borstvoeding. In Nederland adviseert het Voedingscentrum tussen vier en zes maanden kleine oefenhapjes naast de melkvoedingen. Deze ontbijtjes zijn bedoeld om vanaf ongeveer zes maanden maaltijden op te bouwen. Bespreek met een zorgverlener of je baby eraan toe is; borstvoeding of geschikte zuigelingenvoeding blijft belangrijk.
Het is belangrijk dat je baby het hoofd stabiel houdt, rechtop kan blijven zitten en eten naar de mond kan brengen en doorslikken. Plan bij vroeggeboorte of voedingsproblemen de start met het zorgteam. Nachtelijk wakker worden is op zichzelf geen teken van klaar zijn. Kies een rustig moment waarop je baby wakker en uitgerust is; dat hoeft niet ’s ochtends te zijn.
Maak een veilige eetplek
Zet je baby rechtop in de kinderstoel, maak de gordels volgens de gebruiksaanwijzing vast en blijf de hele maaltijd erbij. Geef geen eten tijdens liggen, kruipen of autorijden. Houd hete dranken, messen en hard eten buiten bereik.
Pas de structuur aan de vaardigheden aan; ga van zacht geprakt eten naar geschikte zachte stukjes. Kook hard fruit en verwijder pitten en harde schillen. Geef geen hele noten, hele druiven of ander klein rond fruit in zijn geheel. Geef gladde pindakaas zonder toegevoegd zout of suiker niet los op een lepel; meng een klein beetje door eten dat je baby veilig kan eten.
Drie eenvoudige ontbijtjes
Havermout met peer: Was en schil de peer en verwijder het klokhuis; kook een harde peer tot je hem met een vork kunt prakken. Kook fijne havermout goed gaar in water volgens de verpakking. Voeg geprakte peer toe en serveer lauw, in een passende structuur.
Yoghurt en fruit: Geef een kleine hoeveelheid ongezoete volle yoghurt van gepasteuriseerde melk. Je kunt geprakte rijpe banaan of gekookte peer toevoegen. Zijn zuivelproducten nieuw, gebruik dan verder vertrouwde ingrediënten. Laat yoghurt geen borst- of flesvoeding vervangen.
Ei en avocado: Gaar zowel het eiwit als de dooier helemaal, prak het ei en voeg wat water toe als het droog is. Prak rijpe avocado apart en geef die erbij. Begin met een kleine hoeveelheid als ei nieuw is.
Wissel gedurende de dag groente, granen en eiwitbronnen af. Geef ook ijzerbronnen zoals vlees, ei, peulvruchten en babygranen met toegevoegd ijzer. Je hoeft niet iedere smaak met fruit zoeter te maken.
Plan nieuwe allergenen
Ei, zuivel, tarwe, pinda en andere noten kunnen allergieën veroorzaken. Geef per maaltijd slechts één nieuw allergeen, in een kleine hoeveelheid en op een moment waarop je je baby kunt observeren. Blijf wat goed gaat regelmatig geven. Maak bij eczeem of een bekende voedselallergie eerst een plan met de arts.
In Nederland adviseert het Voedingscentrum pinda en ei vóór acht maanden te introduceren. Bij ernstig eczeem of een voedselallergie adviseert het een start vóór zes maanden in overleg met de behandelend arts of diëtist. Maak dat plan vooraf en volg een eventueel eerder met je zorgverlener afgesproken plan voor vroege introductie.
Zoek direct spoedhulp bij moeilijk ademen, een gezwollen tong of keel of plotseling slap worden na het eten. Stop ook bij uitgebreide galbulten of braken met het verdachte eten; overleg met een zorgverlener voordat je het opnieuw geeft.
Wat je beter niet toevoegt
Geef vóór één jaar geen honing, ook niet in gekookte of gebakken gerechten. Voeg geen zout of suiker toe aan eten of kookwater. Geef vóór één jaar geen koemelk als belangrijkste drank; ook kleine hoeveelheden gepasteuriseerde melk in eten mogen melkvoedingen niet vervangen. Vanaf ongeveer zes maanden kun je bij de maaltijd enkele slokjes water uit een open beker geven.
Stop als je baby de mond sluit of het hoofd wegdraait; dwing niet om het eten op te maken. Geef wat extra als je baby wil. Neem contact op met een arts bij herhaald hoesten, slikproblemen, pijn of zorgen over de groei. Een cursus eerste hulp bij verstikking bij baby’s is nuttig voordat je met vaste voeding begint.
Klaar voor de volgende maaltijd
Maak je handen, keukengerei en oppervlakken schoon. Koel vooraf gekookt eten dat niet met de babylepel in aanraking kwam binnen één tot twee uur af en zet het in de koelkast; gebruik het binnen twee dagen. Warm het slechts eenmaal overal stomend heet op; roer en controleer of het lauw is. Bewaar geen restjes uit het gebruikte kommetje. Zo kun je bij het volgende ontbijt opnieuw met een schone kleine portie beginnen.
Bronnen
- WHO: Babyvoeding
- NHS: Eerste vaste voeding
- NHS: Veilig bereiden
- NHS: Voedselallergieën
- ASCIA: Vaste voeding en allergie
- NHS: Anafylaxie
- CDC: IJzer
- Health Canada: Honing en botulisme
- NHS: Bewaren en opwarmen
- Voedingscentrum: Oefenhapjes
- Voedingscentrum: Voedselallergie
- Voedingscentrum: Wat nog niet geven
- Voedingscentrum: Oefenhapjes van vier tot zes maanden
