Met een baby verandert het ritme thuis. Tussen voeden, slapen en verzorgen door schuif je je eigen maaltijd makkelijk op. Een pan soep die al klaarstaat, een boterham met ei of een portie eten in de koelkast maakt een drukke dag wat eenvoudiger.
Je lichaam heeft na de bevalling tijd en voldoende voeding nodig om te herstellen. Wat en hoeveel je nodig hebt, hangt af van je herstel, je gezondheid en of je borstvoeding geeft. Regelmatig kunnen eten en hulp vragen als dat nodig is, vormen een goed begin.
De eerste maaltijden na de bevalling
Vraag in het ziekenhuis wanneer je weer mag eten en drinken. Na een keizersnede zonder complicaties kan dat meestal zodra je honger of dorst hebt; bij misselijkheid, verdoving of complicaties kan het advies anders zijn. Volg thuis het voedings- en medicatieadvies dat je bij ontslag hebt gekregen.
Met weinig eetlust kunnen kleine maaltijden makkelijker zijn. Neem contact op met je zorgverlener als je niet kunt eten of blijft overgeven. Geen vocht kunnen binnenhouden, hevige of aanhoudende buikpijn of plotselinge ernstige zwakte vraagt om directe medische beoordeling. Wacht niet tot je volgende controle en vertel dat je onlangs bent bevallen.
Makkelijke maaltijden voor elke dag
Maak verspreid over de dag ruimte voor groente en fruit, brood, bulgur, havermout of aardappelen en een eiwitbron. Kies wat je lekker vindt en verdraagt, bijvoorbeeld eieren, peulvruchten, vlees, vis, yoghurt of tofu. Kies bij borstvoeding vissoorten met weinig kwik en kijk naar de plaatselijke adviezen over soorten en porties.
Volkorenbrood met ei, yoghurt met havermout of linzensoep met brood zijn eenvoudige maaltijdideeën. Seizoensfruit, diepvriesgroente en voorgekookte peulvruchten kunnen tijd besparen. Stem porties af op je eetlust en behoeften en houd rekening met allergieën en een eventueel persoonlijk voedingsplan.
IJzer, calcium en vitamines
Bij veel bloedverlies tijdens de bevalling of eerdere bloedarmoede kan controle en behandeling nodig zijn. IJzerrijke voeding past daarbij, maar vervangt bij een vastgesteld tekort geen voorgeschreven medicatie. Volg je ijzervoorschrift en controleafspraken. Krijg je last van bijvoorbeeld verstopping, overleg dan met je arts voordat je de dosering verandert.
Gebruik je geen zuivel? Kijk dan op het etiket of het alternatief met calcium is verrijkt; ook het eiwitgehalte verschilt. Bij veganistisch eten heb je een betrouwbare bron van vitamine B12 nodig. Bespreek B12, vitamine D, jodium en andere supplementen met je arts of diëtist op basis van jouw behoeften. Controleer of verschillende producten dezelfde stoffen bevatten.
Water, koffie en kruidenthee
Zet water binnen handbereik. Een glas naast je tijdens het voeden kan helpen om eraan te denken. Drink als je dorst hebt; jezelf dwingen extra te drinken om meer melk te maken is niet nodig. Heb je van je arts een vochtbeperking gekregen, volg dan dat advies.
Geef je borstvoeding, beperk dan de totale hoeveelheid cafeïne tot 200 mg per dag, inclusief koffie, thee, chocolade en andere producten. De grootte van je kop en de bereidingswijze maken verschil. Bij een te vroeg geboren baby of een pasgeboren baby kan minder nodig zijn. Ga er niet van uit dat borstvoedingsthee veilig is omdat er kruiden in zitten; bespreek de ingrediënten met je apotheker of arts.
Geen alcohol drinken is het veiligst als je borstvoeding geeft. Wil je wel drinken, regel dan vooraf de voedingen en de zorg door een nuchtere volwassene. Volg betrouwbaar gezondheidsadvies over de tijd tot de volgende borstvoeding. Slaap na alcoholgebruik niet met je baby in hetzelfde bed of op de bank.
Vragen over eten en borstvoeding
Meestal heb je geen speciaal borstvoedingsdieet nodig. Laat ui, peulvruchten, kruiden, melk of ei niet op eigen initiatief weg uit angst voor krampjes bij je baby. Onrust alleen bewijst geen voedselallergie. Vermoed je een reactie op een voedingsmiddel, bespreek de klachten dan met een zorgverlener. Bedenk samen geschikte vervangers voordat je een hele voedingsgroep weglaat.
Denk je dat je te weinig melk hebt, laat dan een verloskundige of lactatiekundige meekijken bij een voeding. Aanhappen, slikken, het aantal natte luiers passend bij de leeftijd en de groei worden samen beoordeeld. Eten of drinken dat meer melk zou geven mag die beoordeling niet uitstellen. Adviseert het zorgteam extra melk, stel dat dan niet uit: het gaat om moedermelk of geschikte zuigelingenvoeding, niet om beginnen met vaste voeding.
Verstopping en eetlust
Vezels uit volkorenproducten, groente, fruit en peulvruchten geleidelijk opbouwen, voldoende drinken en bewegen op een manier die bij je herstel past, kunnen helpen bij verstopping. Blijft het aanhouden, overleg dan met je verloskundige of huisarts; er zijn behandelingen die samengaan met borstvoeding. Gebruik niet op eigen houtje kruidenlaxeermiddelen of detoxproducten. Schrijf hevige buikpijn of overgeven niet alleen toe aan verstopping.
Maken somberheid, angst of uitputting eten en het dagelijks leven moeilijk, bespreek dat dan ook met je verloskundige of huisarts. Hulp met koken kan werk uit handen nemen; voor emotionele klachten kan daarnaast andere ondersteuning nodig zijn.
Hulp die je dag makkelijker maakt
Wil iemand eten brengen, noem dan een paar gerechten die je lekker vindt en vertel over je allergieën. Kleine porties, gewassen fruit of de boodschappen die je nog mist, kunnen veel schelen. Koel bereid eten snel af in kleine bakjes en zet het in de koelkast. Schrijf de bereidingsdatum erop en volg de bewaar- en opwarminstructies voor het gerecht.
Als iemand helpt met koken of je baby overneemt terwijl jij aan tafel zit, kun je makkelijker zonder haast eten. Ook dat korte moment van rust hoort bij je herstel.
Bronnen en meer informatie
NHS: Borstvoeding en voeding · CDC: Voedingsbehoeften bij borstvoeding
NHS: Herstel na een keizersnede · CDC: Alarmsignalen na de bevalling
NHS: Bloedarmoede door ijzertekort · Voedingscentrum: Cafeïne
NHS: Borstvoeding en alcohol · NHS: Krijgt je baby genoeg melk?
NHS SPS: Laxeermiddelen bij borstvoeding · NHS: Voor jezelf zorgen met een baby
Voedingscentrum: Kruidenthee bij borstvoeding · Food Standards Agency: Eten veilig koelen en bewaren