Als je bijna de deur uit moet, is “Kom op, kleed je zelf aan” niet altijd genoeg om je kind op weg te helpen. Zelfs een T-shirt aantrekken bestaat uit verschillende handelingen: de goede kant vinden, het hoofd erdoor steken, de armen in de mouwen doen en de stof omlaag trekken. Verwacht niet alles tegelijk, maar laat je kind op een rustig moment het laatste kleine stapje proberen. Jij helpt bij het begin; je kind kan de beweging doen waarmee het klaar is.
Een prettig kledingstuk en een rustig moment
Kies voor de eerste poging een comfortabel T-shirt dat je kind graag draagt. Een ruime halsopening en wijde mouwen kunnen helpen; strakke stof of veel knopen maken de taak ingewikkelder. Vraag of het label, een naad of de stof vervelend aanvoelt. Zie het niet meteen als koppigheid als je kind het kledingstuk niet aan wil.
Zorg voor een plek waar je kind stabiel kan zitten, bijvoorbeeld een laag, stevig zitje met steun onder de voeten. Leg het shirt in de goede richting klaar. De televisie uitzetten en andere kleding even weghalen kan afleiding verminderen. Kies een moment waarop je kind niet moe of overstuur is en jullie nergens op tijd hoeven te zijn. Je hoeft niet elke dag op een vast tijdstip uitgebreid te oefenen.
Laat je kind de laatste beweging doen
Je kunt het aantrekken van één kledingstuk opdelen: de goede kant vinden, het hoofd door de halsopening steken, één arm in een mouw doen, de andere arm erdoor steken en de onderkant omlaag trekken. Help in dit voorbeeld bij de eerste vier stappen. Als het hoofd en beide armen helemaal door de openingen zijn, laat je de laatste beweging aan je kind over.
Gebruik een korte aanwijzing, zoals: “Pak de onderkant vast en trek hem naar beneden.” Doe het zo nodig voor met je eigen shirt en wacht dan tot je kind het probeert. Geef niet allerlei aanwijzingen snel achter elkaar. Vraagt je kind om hulp, vraag dan: “Wil je dat ik dit vasthoud?” Een antwoord met woorden of een gebaar is allebei goed. Pak de hand niet vast om de beweging af te dwingen.
Bij deze aanpak leer je een handeling aan vanuit de laatste stap. Ook als je kind het hele kledingstuk nog niet zelf kan aantrekken, kan het met een kleine beweging de taak afmaken. “Je hebt de onderkant zelf naar beneden getrokken” maakt duidelijk wat er gelukt is. Vergelijken met hoe snel andere kinderen zijn, is nergens voor nodig.
Wanneer voeg je de stap ervoor toe?
Voeg de voorgaande stap toe als je kind de laatste stap gemakkelijk en zonder hulp kan uitvoeren. Zit het shirt bijvoorbeeld al over het hoofd en één arm, dan kun je je kind de andere arm in de mouw laten steken en daarna de onderkant omlaag laten trekken. Zorg dat het gezicht vrij blijft tijdens het aantrekken en help meteen als je kind vast komt te zitten.
Na een geslaagde poging hoef je niet direct iets nieuws toe te voegen. Wordt het moeilijk, ga dan terug naar het deel dat al prettig ging of neem een pauze. Dat je kind op sommige dagen meer hulp vraagt, maakt eerdere pogingen niet waardeloos. Het doel is om bij dit ene kledingstuk geleidelijk meer zelf te doen, niet om op een bepaalde leeftijd alle kleding zelfstandig aan te trekken.
Laat helpers bij hetzelfde stapje aansluiten
Helpt iemand anders ook bij het aankleden, vertel dan welke beweging je kind nu zelf doet en welke hulp werkt. Een concreet voorbeeld als “De onderkant trekt je kind zelf omlaag; aanwijzen is genoeg” kan duidelijker zijn dan het hele aankleden opnieuw uitleggen. Zo vraagt niet iedere volwassene tegelijk om iets anders.
Deel ook de korte aanwijzing die je gebruikt en geef je kind tijd om het te proberen. Vraag opnieuw welke kleding of hulp prettig is. Voelt de hulp van gisteren vandaag vervelend, dan hoef je die niet op dezelfde manier voort te zetten. Laat de reactie van je kind bepalen hoeveel je helpt.
Op een haastige ochtend mag je helpen
Meer hulp op een haastige ochtend is geen mislukking. Je kunt zeggen: “Nu doen we het samen. Als we rustig de tijd hebben, kun je weer oefenen.” Laat je kind eventueel de avond ervoor kiezen tussen twee geschikte outfits en leg de gekozen kleding binnen bereik klaar. Dat kan de ochtend makkelijker maken.
Stop met oefenen als aankleden pijn doet. Bespreek aanhoudende pijn, duidelijke bewegingsproblemen of aankleedproblemen die het dagelijks leven bemoeilijken met een zorgverlener die je kind kent. Zo nodig kan een ergotherapeut die met kinderen werkt persoonlijk advies geven. Meer herhalen is niet voor elke moeilijkheid de oplossing.
Begin op het volgende rustige moment weer bij het kleine stapje dat je kind al kan. Samen op tijd de deur uitgaan en iets leren hoeven niet op hetzelfde moment te gebeuren.
Bronnen
NHS: Aankleedvaardigheden ondersteunen
NHS: Omgaan met gevoeligheid voor kleding
