Je kunt melk afkolven wanneer je weer gaat werken of een tijdje niet bij je baby bent. Comfortabel kolven en schone onderdelen maken de dagelijkse verzorging makkelijker. Houd ook bij wanneer je melk hebt afgekolfd en op welke temperatuur je die bewaart.
Comfortabel kolven
Was je handen en maak een schone werkplek klaar. Kies handmatig afkolven, een handkolf of een elektrische kolf op basis van wat je nodig hebt. Gebruik je een kolf, controleer dan de maat van het borstschild. Begin met een lage zuigkracht en kies een stand die prettig voelt. Je tepel hoort niet bekneld te raken, pijnlijk te schuren of wondjes te krijgen. Controleer bij pijn de pasvorm en het gebruik en vraag om hulp, in plaats van de zuigkracht te verhogen.
De hoeveelheid van één kolfsessie zegt op zichzelf niet hoeveel melk je in totaal maakt. Het kan even duren voordat je de techniek onder de knie hebt. Maak je je zorgen over de voeding of gewichtstoename van je baby, bespreek dit dan met een zorgverlener. Probeer het niet alleen op te lossen door harder of langer te kolven.
Reinigen na ieder gebruik
Haal onderdelen die met melk in aanraking komen na ieder gebruik uit elkaar en maak ze schoon. Volg de instructies van de fabrikant: spoel ze eerst af en was ze daarna met warm water en afwasmiddel in een aparte afwasteil die je alleen hiervoor gebruikt. Gebruik een borstel uitsluitend voor onderdelen waarvoor de fabrikant dat toestaat. Spoel goed na en laat alles aan de lucht drogen op een schone, ongebruikte doek of keukenpapier; wrijf de onderdelen niet droog. Berg ze pas in een afgesloten tas of bak op wanneer ze helemaal droog zijn. Spoel ook de afwasteil en borstel na ieder gebruik af en laat ze aan de lucht drogen.
Voor baby’s jonger dan twee maanden, te vroeg geboren baby’s en baby’s met een verzwakte afweer is dagelijks extra ontsmetten na het wassen bijzonder belangrijk. Kies een methode, zoals uitkoken of stomen, volgens de instructies van de fabrikant en het zorgteam. Alleen afspoelen of de onderdelen in de koelkast leggen vervangt het schoonmaken na gebruik niet.
Bewaartijden en temperatuur
De onderstaande CDC-termijnen gelden voor het thuis bewaren van melk voor gezonde, voldragen baby’s. Volg voor te vroeg geboren baby’s of baby’s die medische zorg nodig hebben het plan van het zorgteam. Dit zijn maximale termijnen bij de juiste temperatuur; eerder gebruiken heeft de voorkeur.
- Vers afgekolfde melk: maximaal 4 uur bij 25 °C of lager.
- In de koelkast: maximaal 4 dagen bij 4 °C of lager.
- In de vriezer: bij −18 °C of lager bij voorkeur binnen 6 maanden gebruiken; tot 12 maanden is aanvaardbaar.
- Melk die in de koelkast is ontdooid: binnen 24 uur na het volledig ontdooien gebruiken. De tijd begint niet zodra je de melk uit de vriezer haalt.
- Melk die op kamertemperatuur is gekomen of is opgewarmd: binnen 2 uur gebruiken.
- Melk die overblijft in een flesje waaruit je baby heeft gedronken: binnen 2 uur na het einde van de voeding gebruiken en daarna weggooien.
De tijden hierboven volgen de Amerikaanse CDC. Het Nederlandse Voedingscentrum geeft deels andere bewaaradviezen en adviseert ontdooide melk te gebruiken zodra die ontdooid is. Volg de actuele plaatselijke adviezen en bespreek met je zorgverlener welk bewaarschema bij jouw baby past; combineer de langste termijnen uit verschillende richtlijnen niet.
Etiketteren en gekoeld meenemen
Gebruik moedermelkbewaarzakjes of schone glazen of kunststof bakjes die geschikt zijn voor voeding en goed afsluiten. Noteer de datum en tijd van het kolven. Maak kleine porties, laat bij het invriezen ruimte over voor uitzetten en gebruik de oudste melk eerst. Bewaar de melk achterin de koelkast, niet in de deur. Controleer de temperatuur zo nodig met een koelkastthermometer.
Gebruik voor vervoer een geïsoleerde koeltas met bevroren koelelementen. De CDC noemt hiervoor maximaal 24 uur, zolang de melk koud blijft. Gebruik de melk bij aankomst meteen of zet ze in de koelkast, binnen de resterende bewaartijd. Vries verse melk zo nodig in. Vries volledig ontdooide melk niet opnieuw in. Gebruik melk niet als je niet weet hoe lang die warm is geweest.
Ontdooien en geven
Laat de melk een nacht in de koelkast ontdooien of zet het afgesloten flesje of bakje in lauw water. Gebruik geen kokend water. Verwarm melk niet in de magnetron en vries volledig ontdooide melk niet opnieuw in. Als je baby het accepteert, hoef je melk niet op te warmen. Draai het flesje voorzichtig rond om het afgescheiden vet weer te mengen en controleer de temperatuur voor het voeden.
Deze termijnen gelden voor moedermelk. Voor klaargemaakte flesvoeding gelden andere bewaarregels.