Krijg je tijdens de zwangerschap of na de bevalling plotseling een dik gezicht, dikke handen of voeten, ernstige of aanhoudende hoofdpijn, wazig zicht of hevige pijn onder je ribben? Bel dan direct je verloskundige, gynaecoloog of huisarts. Eén van deze klachten is al reden om hulp te vragen; wacht niet tot je ze allemaal hebt.
Dit kunnen tekenen zijn van pre-eclampsie, ook zwangerschapsvergiftiging genoemd: een ernstige aandoening die samenhangt met hoge bloeddruk. Het kan ook in de dagen of weken na de bevalling voor het eerst ontstaan, zelfs als je bloeddruk tijdens de zwangerschap normaal was.
Eén dik been en spoedsignalen
Zoek zonder uitstel medische hulp bij nieuwe zwelling, pijn, roodheid of warmte in één been. Onderzoek naar een bloedstolsel in een ader kan nodig zijn. De kans op bloedstolsels is verhoogd tijdens de zwangerschap en in de eerste drie maanden na de bevalling. Probeer een pijnlijk, eenzijdig gezwollen been niet te masseren; laat het eerst beoordelen.
Schakel spoedhulp in bij benauwdheid, pijn op de borst, bloed ophoesten of flauwvallen. Rijd niet zelf. Vertel dat je zwanger bent of wanneer je bent bevallen.
Zwelling die langzaam ontstaat
Tijdens de zwangerschap houdt je lichaam meer vocht vast. Ook kan de groeiende baarmoeder de bloedsomloop in je benen beïnvloeden. Daardoor kunnen je voeten en enkels langzaam dikker worden, vooral aan het einde van de dag, bij warm weer of na lang staan. Let ook bij twee dikke benen op plotselinge veranderingen en andere klachten.
Je voeten en benen kunnen in de eerste dagen na de bevalling ook opzwellen. Lichte zwelling kan geleidelijk afnemen. Bespreek nieuwe, toenemende, pijnlijke of aanhoudende zwelling met je zorgverlener. Vraag bij de controle wanneer je opnieuw contact moet opnemen.
Wat kan verlichting geven?
Zijn er geen waarschuwingssignalen en vindt je zorgverlener de lichte zwelling passend bij je situatie, dan kunnen korte wandelingen en rustige enkelbewegingen prettig zijn. Blijf niet lang achter elkaar zitten of staan. Volg na een keizersnede of bij beperkingen in je beweging het hersteladvies dat je hebt gekregen.
Leg je voeten tijdens het rusten op een comfortabele steun en draag schoenen en sokken die niet knellen. Als iemand de boodschappen of een deel van het huishouden overneemt, is er meer ruimte voor korte rustmomenten overdag.
Drinken, medicijnen en kousen
Drink verspreid over de dag water. Ga niet minder drinken om vocht kwijt te raken en dwing jezelf ook niet om buitensporig veel te drinken. Heb je vanwege je hart, nieren of een andere reden een persoonlijk drinkadvies gekregen, houd je daar dan aan.
Gebruik niet op eigen initiatief vochtafdrijvende thee, detoxproducten of plaspillen. Vertel je arts of apotheker dat je zwanger bent, onlangs bent bevallen en eventueel borstvoeding geeft. Stop ook niet zelf met voorgeschreven medicijnen en verander de dosis niet zonder overleg.
Overweeg je compressiekousen, vraag dan advies over het juiste type en de maat. Heb je na de bevalling kousen of medicijnen tegen bloedstolsels gekregen, gebruik ze dan zolang is afgesproken. Stop niet alleen omdat de zwelling afneemt.
Wat vertel je bij een afspraak?
Vertel wanneer de zwelling begon, of die aan één of beide kanten zit en hoe die verandert. Noem ook pijn, hoofdpijn, anders zien of benauwdheid en de medicijnen die je gebruikt. Een foto die je al hebt kan de verandering laten zien; stel hulp vragen niet uit om aantekeningen of foto's te maken.
Bel opnieuw bij een nieuwe klacht of duidelijke verslechtering, ook als een eerdere controle goed was. Blijf naar de afgesproken bloeddrukcontroles en controles na de bevalling gaan.
Bronnen
- NHS: Swollen ankles, feet and fingers in pregnancy
- NHS: Pre-eclampsia
- ACOG: Conditions to watch for after childbirth
- CDC: Blood clot risk in pregnancy and after birth
- RCOG: Diagnosis and treatment of venous thrombosis
- Worcestershire NHS: Caring for yourself after birth
- NHS: Breastfeeding and medicines
- NHS: Medicines in pregnancy
- Thuisarts: Klachten tijdens de zwangerschap