Naar het toilet leren gaan vraagt verschillende vaardigheden: lichaamssignalen herkennen, kleding aan- en uittrekken en om hulp vragen. Je kind leert die misschien niet allemaal tegelijk. Korte oefenmomenten en een dagelijkse routine helpen om het stap voor stap te leren.
Een natte luier opmerken, een tijdje droog blijven of belangstelling voor het toilet kunnen aanwijzingen zijn. Toch hoef je niet op alle signalen te wachten om je kind met het potje te laten kennismaken. Je kunt erover praten, samen een prentenboek lezen en voorstellen om even op het potje te zitten. Heeft je kind extra ondersteuning nodig bij praten, bewegen of de ontwikkeling? Pas de aanpak dan samen met de zorgverleners aan.
Zorg dat je kind prettig kan zitten
Je kunt een potje gebruiken of een toilet met een kinderbril. Belangrijk is dat je kind comfortabel en stabiel zit, met steun onder de voeten. Kies bij het toilet een antislip opstapje dat bij de lengte van je kind past. Een broek die gemakkelijk omlaag kan, helpt wanneer je kind haast heeft.
Laat je kind het potje eerst met de kleren aan ontdekken. Leg in eenvoudige woorden uit waarvoor het is. Is je kind bang voor het doorspoelen, probeer dan te begrijpen wat het vervelend vindt in plaats van het te dwingen. Zorg ook dat handen wassen veilig kan. Blijf erbij en help met water en zeep als dat nodig is.
Maak korte oefenmomenten onderdeel van de dag
- Stel een toiletbezoek voor na het wakker worden, na het eten of voordat jullie weggaan.
- Herinner je kind er rustig aan als je merkt dat het moet; wacht niet elke keer tot het zelf iets zegt.
- Geef een compliment voor het vertellen en proberen. Een plas of poep is niet de enige stap die telt.
- Gebruik met andere verzorgers dezelfde begrijpelijke woorden en een vergelijkbare aanpak.
Dwing je kind niet om te zitten of lang te blijven wachten tot er iets komt. Is je kind duidelijk van streek, neem dan pauze en probeer het later opnieuw. Bij ziekte, een verhuizing of de komst van een broertje of zusje kan je kind extra steun nodig hebben. Stem de oefenmomenten af op hoe je kind zich die dag voelt.
Reageer rustig op een ongelukje
‘Laten we droge kleren aantrekken’ en even helpen is genoeg. Scheld je kind niet uit, maak het niet beschaamd en vergelijk het niet met andere kinderen. Laat het niet opzettelijk in natte kleding zitten. Help met schoonmaken en respecteer de privacy van je kind.
Neem voor een uitstapje reservekleding en een zakje voor vuile spullen mee. Bedenk vooraf waar het toilet op de bestemming is. Spreek met andere verzorgers af waar de reservekleding ligt, hoe jullie je kind aan het toiletbezoek herinneren en wat jullie doen als je kind niet wil. Ook kleding omlaag doen en handen wassen horen bij het leren.
Droge nachten kunnen later komen
Overdag geen luier meer nodig hebben betekent niet dat je kind meteen ook 's nachts droog blijft. Je kunt 's nachts nog een luier of bedbescherming gebruiken. Verwacht niet dat ieder kind binnen een vaste termijn, zoals drie dagen, klaar is.
Herinner je kind aan het toilet voor het slapengaan en zorg voor genoeg drinken overdag. Laat je kind niet dorstig blijven om het bed droog te houden. Je kind regelmatig 's nachts wakker maken en naar het toilet brengen helpt niet om op de lange termijn droog te worden. Blijft het bedplassen doorgaan of begint het opnieuw na meer dan zes droge maanden, overleg dan met een zorgverlener.
Vraag tijdig hulp bij pijn of verstopping
Harde, pijnlijke poep, ontlasting ophouden, het toilet vermijden of poepvegen in de onderbroek kunnen op verstopping wijzen. Zie dit niet als koppigheid. Vraag vroeg advies aan de huisarts. Vooral als poepen pijn doet, is hulp belangrijk voordat je het afbouwen van luiers verder doorzet. Bespreek het gebruik van medicijnen of zetpillen met een zorgverlener.
Vraag zonder uitstel medische beoordeling bij pijn of een branderig gevoel tijdens het plassen, bloed in de urine, koorts of duidelijke buikpijn. Zoek spoedhulp bij hevige buikpijn, een opgezette buik met braken of opvallende sufheid waarbij je kind moeilijk wakker wordt.
Als het oefenen moeilijk gaat, hoef je niet te wachten om hulp te vragen. Samen met een zorgverlener kun je bekijken bij welke stap je kind ondersteuning nodig heeft.